Rys historyczny.
Wiek XVII: Prace eksperymentalne w wieloma gatunkami Fragaria prowadzone w Europie doprowadziły do być może przypadkowego skrzyżowania dwóch gatunków poziomki F. Chiloensis x F. virginiana Mill. W wyniku powstała truskawka wielkoowocowa Fragaria x ananasa Duchesne.

Wiek XIX: Pierwsze znaczące odmiany pochodzące z celowego działania: Dawton, Elton, Keen’s Seedling (Europa) i Hudson (Ameryka).

Opracowano na podstawie: The Strawberry, G.M. Darrow https:specialcollection.usda.gov.

Wiek XX: Odmiana o szczególnym znaczeniu w produkcji owoców wielokierunkowego użytkowania: Senga Sengana.

 Obecnie (styczeń 2019): Polska urzędowa lista odmian truskawki wraz z listą odmian zgłoszonych, zawiera 49 wpisów, a europejska 627

Liczbę mniejszych lub większych ośrodków hodowlanych w świecie możana szacować na więcej niż 100, a użytkowanych odmian liczy się w tysiącach.

 

Program hodowli odmian truskawki w firmie Niwa Hodowla Roślin Jagodowych, sp. z o.o.

Jan Danek. Hodowca truskawki.

Cele hodowli: Uzyskanie odmian przystosowanych do miejscowych warunków przyrodniczych i ekonomicznych.

Zakres: W założeniu jest wykonanie corocznie około 250 kombinacji krzyżówkowych, produkcja około 20 tys. siewek i około 1% wyselekcjonowanych pojedynków.

Kierunki: odmiany deserowe owocujące jednokrotnie i całosezonowe, do przetwórstwa (mrożonki i koncentrat i produkty funkcjonalne).

Metody: Krzyżówkowa z wykorzystaniem oceny biologii kwitnienia w doborze par rodzicielskich. Stosuje się standardowe metody oceny roślin i owoców.

 

Dotychczas uzyskane odmiany.

Alfa Centauri – deserowa, późna, plenna. Alioth – deserowa średnio późna, zdrowa. Ambrozja – deserowa, poziomkowy smak owoców. Amarant Niwa (fot. poniżej) – plenna, duże owoce, wielokierunkowe użytkowanie. Akcent Niwa – całosezonowe owocowanie, uprawa polowa.

 

Postęp w hodowli – przykładowe klony hodowlane określonego kierunku.

 Deserowe, owocujące jednokrotnie.

NT 140171. Średnio silny wzrost. Wczesny termin dojrzewania. Mało podatny na choroby. Owoce doskonałej jakości; bardzo smaczne, trwałe, mało podatne na uszkodzenia Do uprawy w polu i pod osłonami. Niezbędne jest opracowanie technologii uprawy w kierunku uzyskania wysokiego plonu.

Deserowe, owocowanie całosezonowe.  

NT 172036. Całosezonowe owocowanie. Średnio silny wzrost roślin. Plenność. Owoce atrakcyjne z wyglądu, dość jasne, smaczne. Wstępna ocena wykonana była w uprawie tunelowej w sztucznym podłożu z pozytywnym rezultatem

Do przetwórstwa, mrożonki.

DS. 05281. Klon sprawdzony w warunkach produkcyjnych i rekomendowany do uprawy. Duże wyrównane owoce. Dość łatwe odszypułkowanie. Korzystne wartości przetwórcze i prozdrowotne (ekstrakt 9 Brix, polifenole 2,6, zdolność antyoksydacyjna 11,9

 

Do przetwórstwa, koncentrat.

 


Amarant Niwa. Silny wzrost, kwiatostany krótkie – uprawa rzędowa. Bardzo plenna.  Duże owoce. Średni termin dojrzewania. NT 141114. Silny wzrost, kwiatostany długie. Dobra zdrowotność. Duże owoce – w pierwszych mogą wystąpić zniekształcenia.

 

Wielokierunkowe.

DM 02091. Reprezentuje najlepsze cechy użytych w procesie twórczym odmian (Kent, Marmolada i Honeoye). Klon ten jest wczesny, plenny i mało podatny na choroby. Na szczególną uwagę zasługuje niezwykła smakowitość owoców i ich skład chemiczny skład chemiczny, warunkujący prozdrowotne właściwości (Brix powyżej 12, polifenole ok. 2, zdolność antoksydacyjna FRAP powyżej 10. Owoce mogą być używane jako deserowe, do wielokierunkowego przetwórstwa, w tym do produktów funkcjonalnych.

 

Specjalnego przeznaczenia.

 

 NT 140081. Owocuje we   wczesnym letnim terminie.   Owoce mogą być użyte jako   deserowe lub jako dodatek   do wyrobów mleczarskich,  cukierniczych i innych. Jest   to związane z poziomkowym   smakiem.  NT 161781. Całosezonowe   owocowanie, również na rozłogach.   Atrakcyjne, smaczne owoce. Kształt   regularnie sercowaty. Charakter   ozdobny. Może być uprawiana na   balkonach i tarasach domów.